ลำปาง Only

พ้นเขตเมืองเก่า ปั่นจักรยานไปตามถนนชนบทรอบลำปางอย่างไรให้ปลอดภัย

ตึกแถวสองข้างทางบางลงทีละหลัง เหลือแค่ร้านขายของชำกับรั้วบ้านไม้ แล้วภาพตรงหน้าก็เปิดโล่งเป็นทุ่งนาเขียวสุดตา ลมเช้าพัดมาจากแนวเขาไกลๆ เสียงที่ได้ยินเหลือเพียงโซ่จักรยานกับนกที่บินขึ้นจากคันนา จังหวะนี้แหละที่ทำให้คนปั่นจักรยานหลายคนอยากออกไปให้พ้นตัวเมืองลำปาง

แต่ถนนชนบทไม่เหมือนถนนในย่านเมืองเก่าที่ปั่นวนดูวัดและบ้านไม้ได้สบายๆ รถวิ่งเร็วขึ้น ร่มเงาน้อยลง และร้านค้าห่างกันมากขึ้น การเตรียมตัวจึงต้องละเอียดกว่าเดิมอีกหน่อย

ก่อนออกปั่น

ของและเรื่องที่ควรเช็กให้เรียบร้อยตั้งแต่ยังอยู่ที่พัก

  • ลมยาง เบรก และโซ่ บีบเบรกดูว่าจับแน่น หมุนล้อดูว่าไม่มีเสียงเสียดสีแปลกๆ
  • ไฟหน้าและไฟท้ายแบบกะพริบ เปิดไว้แม้เป็นกลางวัน เพราะช่วยให้รถที่ตามมาเห็นเร็วขึ้น
  • หมวกกันน็อก แว่นกันแดด และปลอกแขนหรือเสื้อแขนยาวบางๆ กันแดด
  • น้ำดื่มมากกว่าที่คิดว่าพอ อาจเติมเกลือแร่ไว้ด้วยสักขวด
  • ยางในสำรอง ชุดปะยาง และสูบลมพกพา เพราะร้านซ่อมจักรยานนอกเมืองหาไม่ง่าย
  • มือถือชาร์จเต็ม โหลดแผนที่ไว้ใช้แบบออฟไลน์ และบอกที่พักคร่าวๆ ว่าจะไปทางไหน
  • เงินสดย่อยสำหรับซื้อน้ำหรือของกินตามร้านในหมู่บ้าน

เวลาออกสำคัญพอๆ กับอุปกรณ์ ตัวเมืองตั้งอยู่ในแอ่งที่ความร้อนสะสมไปจนถึงบ่าย (อ่านเหตุที่แอ่งลำปางร้อนขึ้นเร็วหลังสายได้) จึงควรออกตั้งแต่เช้าตรู่แล้ววางแผนให้กลับถึงที่พักก่อนแดดจัด

เสื้อผ้าก็มีผล เสื้อที่ใส่ปั่นควรระบายเหงื่อเร็วและไม่รัดจนขยับแขนลำบาก หลักเดียวกับการเลือกชุดออกกำลังกายในยิมของผู้ชายให้ขยับตัวคล่อง ส่วนกางเกงควรมีเป้ารองนั่งหรือใส่กางเกงซับในสำหรับปั่น จะลดอาการระบมได้มากเมื่อปั่นนาน

ระหว่างทาง

แชร์ถนนกับรถใหญ่และรถการเกษตร ถนนชนบทหลายสายมีรถบรรทุกขนผลผลิต รถกระบะ และรถไถหรือรถอีแต๋นวิ่งปะปนกัน ปั่นชิดซ้ายเป็นแถวเดียว ไม่ปั่นเรียงหน้ากระดาน และให้สัญญาณมือก่อนเลี้ยวทุกครั้ง รถการเกษตรมักวิ่งช้าและคนขับอาจมองข้างหลังไม่ถนัด ถ้าจะแซงให้มองไกลๆ ว่าไม่มีรถสวนมา หรือรอให้เขาเลี้ยวเข้าแปลงไปก่อนก็ได้

ผิวถนนเปลี่ยนเร็ว จากถนนลาดยางเรียบอาจกลายเป็นหินกรวดหรือทรายตรงปากซอยโดยไม่ทันตั้งตัว ลดความเร็วก่อนถึงทางแยก ระวังรอยแตก มูลสัตว์ และขอบถนนที่ติดคลองส่งน้ำ ช่วงหน้าฝนอาจมีน้ำขังหรือดินโคลนไหลลงมาบนถนน ถ้าเห็นน้ำไหลข้ามถนนให้ลงเข็นหรือเลี่ยงไปทางอื่น

สุนัขในหมู่บ้าน สุนัขบางตัววิ่งตามจักรยานเพราะเห็นของเคลื่อนไหวเร็ว ถ้ามีสุนัขวิ่งเข้ามา ให้ลดความเร็ว หรือลงจากรถแล้วเข็นโดยให้จักรยานอยู่ระหว่างตัวเรากับสุนัข อย่าเตะหรือตะโกนใส่ ส่วนใหญ่มันจะหยุดเมื่อเราหยุด ถ้าถูกกัดหรือข่วน ให้ล้างแผลด้วยน้ำสะอาดแล้วไปพบแพทย์โดยเร็ว

แดดกลางทุ่ง ถนนที่ตัดผ่านนามักไม่มีร่มไม้เลย พักทุกครั้งที่เจอร่มเงา จิบน้ำทีละน้อยแต่บ่อย ถ้าเริ่มหน้ามืด ปวดหัว หรือขนลุกทั้งที่อากาศร้อน ให้หยุดปั่นทันทีแล้วหาที่ร่มนั่งพัก

ร้านค้าในหมู่บ้านคือจุดพักที่ดีที่สุด นอกจากซื้อน้ำได้ ยังถามทางและสภาพถนนข้างหน้าได้ด้วย จอดจักรยานไม่ให้ขวางหน้าร้าน และซื้ออะไรสักอย่างก่อนขอนั่งพัก เวลาผ่านหน้าโรงเรียน วัด หรือตลาด ให้ชะลอและระวังคนเดินข้ามถนน

หลังจบวัน

กลับถึงที่พักแล้ว ดื่มน้ำต่ออีกสักพักแม้ไม่รู้สึกกระหาย ยืดกล้ามเนื้อขา หลัง และไหล่ ทาโลชั่นหรือเจลบริเวณที่โดนแดดจัด และอาบน้ำล้างฝุ่นออกจากผิวกับตา

จักรยานก็ต้องดูแล เช็ดฝุ่นและโคลนออกจากโซ่กับเฟือง ตรวจยางว่ามีเศษหินหรือหนามฝังอยู่หรือไม่ บีบเบรกดูอีกครั้ง ถ้าเป็นจักรยานเช่า ให้แจ้งร้านถ้ามีอะไรผิดปกติระหว่างทาง

ก่อนนอน ลองจดไว้ว่าถนนช่วงไหนปั่นสบาย ช่วงไหนรถเยอะหรือผิวถนนแย่ จะช่วยวางเส้นทางวันถัดไปได้ ถ้าอยากขยายวงไปไกลกว่าเดิม ดูภาพรวมอำเภอรอบนอกของลำปางที่แต่ละทางมีของดีต่างกัน แล้วเลือกทิศที่ตรงกับความชอบและแรงขาของตัวเอง

สภาพถนนชนบทเปลี่ยนไปตามฤดูและงานซ่อมถนนแต่ละช่วง คนที่รู้ดีที่สุดคือร้านจักรยานหรือกลุ่มปั่นในพื้นที่ แวะคุยหรือทักไปถามสักครั้งก่อนออกเส้นทางใหม่ อาจได้คำแนะนำที่แผนที่บอกไม่ได้