ลำปางไกลกว่ารถม้า ไล่ดูอำเภอรอบนอกว่าแต่ละทางเด่นเรื่องอะไร
4 ตุลาคม 2569
ภาพจำของลำปางมักหยุดอยู่ที่รถม้าคันสีสดบนถนนในเมือง วัดศิลปะพม่า และชามตราไก่ จนดูเหมือนว่ามาสองคืนก็เที่ยวครบ ความจริงตัวเมืองเป็นเพียงจุดกลางของจังหวัดที่กว้างกว่านั้นมาก รอบแอ่งลำปางมีอำเภอที่เป็นป่าเขา ทุ่งนา น้ำพุร้อน และวัดบนผา ซึ่งแต่ละทิศให้ทริปคนละแบบ
ด้านล่างแบ่งแบบกว้างๆ ตามทิศจากตัวเมือง เพื่อให้เห็นว่าถ้าจะออกนอกเมืองสักวัน ควรเลือกทางไหน รายละเอียดเรื่องเส้นทาง การเปิดให้เข้าชม และค่าธรรมเนียมของแต่ละแห่ง ควรตรวจสอบจากหน่วยงานหรือแหล่งทางการก่อนเดินทาง
ทางเหนือ: ป่าเขา น้ำพุร้อน และวัดบนยอดผา
ทิศเหนือของลำปางคือโซนที่คนรักธรรมชาติมักเลือกก่อน เพราะถนนจะค่อยๆ ไต่ขึ้นสู่เขาและป่าที่เขียวกว่าในแอ่ง
เมืองปาน เป็นที่ตั้งของอุทยานแห่งชาติแจ้ซ้อน ซึ่งมีทั้งน้ำตกและบ่อน้ำพุร้อนอยู่ในป่าเดียวกัน คนที่อยากรู้ภาพรวมของน้ำตกและน้ำพุร้อนกลางป่าเขาแจ้ซ้อน ก่อนไป จะวางเวลาได้ง่ายขึ้น ทางขึ้นมีโค้งและเนินหลายช่วง ควรขับในช่วงกลางวัน
แจ้ห่ม มีวัดเฉลิมพระเกียรติพระจอมเกล้าราชานุสรณ์ ที่ภาพเจดีย์สีขาวบนยอดผาหินกลายเป็นภาพจำของจังหวัดในช่วงหลัง การขึ้นไปต้องใช้แรงขาและเตรียมตัวพอสมควร นอกจากนี้ แจ้ห่มยังเป็นพื้นที่ที่คนลำปางมักพูดถึงในฐานะแหล่งดินขาว ซึ่งเป็นวัตถุดิบสำคัญที่ทำให้ลำปางกลายเป็นเมืองเซรามิก การขับผ่านอำเภอนี้จึงเหมือนได้เห็นต้นทางของชามที่ขายอยู่ในเมือง
วังเหนือ อยู่ไกลขึ้นไปทางเหนือสุดของจังหวัด ชื่อของอำเภอนี้ติดปากคนไทยจากไก่ย่างที่ใช้ชื่ออำเภอเป็นชื่อเรียก แต่ตัวอำเภอเองยังเป็นพื้นที่เกษตรและป่าเขาที่เงียบสงบ เหมาะกับคนที่ขับรถเที่ยวต่อขึ้นไปทางจังหวัดเหนือขึ้นไปและอยากแวะพักกลางทาง
ทางตะวันออก: ถ้ำหินปูนและเรื่องของพลังงาน
ฝั่งตะวันออกและตะวันออกเฉียงเหนือของตัวเมืองให้ภาพลำปางที่ต่างออกไปอีกแบบ คือภูเขาหินปูน และพื้นที่ผลิตไฟฟ้าที่ส่งไฟไปใช้ไกลเกินเขตจังหวัด
งาว เป็นอำเภอที่มีภูเขาหินปูนและถ้ำ โดยเฉพาะถ้ำผาไทที่อยู่ในพื้นที่อุทยานแห่งชาติ ภายในมีหินงอกหินย้อยให้ดู ใครชอบธรณีวิทยาหรืออยากหาที่เย็นๆ ในวันร้อน อำเภอนี้ตอบโจทย์
แม่เมาะ เป็นที่รู้จักในฐานะอำเภอที่มีเหมืองลิกไนต์และโรงไฟฟ้า การไปแม่เมาะไม่ใช่ทริปเที่ยวแบบชมวิวทั่วไป แต่เป็นการไปดูว่าพลังงานที่เราใช้มาจากไหน และชุมชนรอบๆ อยู่กับพื้นที่แบบนี้อย่างไร คนที่อยากไปควรศึกษาข้อมูลไว้ก่อน แล้วไปดูให้เข้าใจทั้งด้านพลังงานและด้านชีวิตของคนในพื้นที่ จะได้มุมมองที่ครบกว่าการไปถ่ายรูปแล้วกลับ
ทางใต้: วัดเก่ากลางทุ่ง และประตูสู่ภาคกลาง
ทิศใต้ของตัวเมืองเป็นที่ราบที่มีทุ่งนาและวัดเก่ากระจายอยู่ เมื่อลงไปไกลขึ้นก็จะเริ่มเป็นป่าและเขาอีกครั้ง
เกาะคา อยู่ไม่ไกลจากตัวเมือง เป็นที่ตั้งของวัดพระธาตุลำปางหลวง และยังมีวัดเก่าอื่นที่คนในพื้นที่ภูมิใจซ่อนอยู่ในหมู่บ้าน อำเภอนี้เหมาะกับคนที่อยากใช้ทั้งวันกับวัดล้านนาโดยไม่ต้องขับไกล
เถิน อยู่ทางใต้ของจังหวัด บนเส้นทางหลักที่เชื่อมลงไปสู่ภาคกลาง คนที่ขับรถขึ้นเหนือมาทางนี้มักผ่านอำเภอนี้ก่อนถึงตัวเมืองลำปาง แถบนี้มีป่าเขาของอุทยานแห่งชาติแม่วะ ซึ่งเหมาะกับคนที่ชอบเดินป่าและธรรมชาติที่ยังไม่พลุกพล่าน การเข้าพื้นที่อุทยานควรตรวจสอบประกาศล่าสุดจากกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืชก่อน
รอบตัวเมือง: ช้าง ทุ่งนา และถนนชนบทที่ปั่นได้
ไม่ต้องไปไกลก็ได้เห็นลำปางอีกด้าน
ห้างฉัตร อยู่ทางตะวันตกของตัวเมือง บนเส้นทางที่มุ่งไปทางลำพูนและเชียงใหม่ เป็นที่ตั้งของศูนย์อนุรักษ์ช้างไทย ซึ่งเล่าเรื่องช้างไทยกับคนลำปางที่ผูกพันกันมาตั้งแต่ยุคช้างลากซุง การไปดูช้างที่นี่ควรเน้นการเรียนรู้และเว้นระยะ มากกว่ามองช้างเป็นสัตว์ให้ขี่หรือดูการแสดง
ส่วนหมู่บ้านและทุ่งนารอบเมือง เหมาะกับการปั่นจักรยานช่วงเช้าหรือเย็น ถ้าอยากออกนอกย่านเมืองเก่าแล้วปั่นไปตามถนนชนบทให้ปลอดภัยทั้งกับตัวเองและรถที่ร่วมทาง ก็มีเรื่องที่ควรรู้ก่อนออกจากเมือง เช่น การหลบรถใหญ่และการเลือกช่วงเวลาที่แดดไม่แรง
ทุกจังหวัดท่องเที่ยวมีด้านที่อยู่นอกภาพจำแบบนี้ เหมือนที่กระบี่มีด้านป่าเขา น้ำตก และชุมชนที่นักท่องเที่ยวสายทะเลมักขับผ่านไป การออกนอกจุดเด่นของเมืองจึงเป็นทางที่ทำให้รู้จักจังหวัดนั้นได้ลึกกว่าเดิม
เลือกโซนตามเวลาที่มี
- มีครึ่งวัน เลือกรอบตัวเมืองหรือเกาะคา ไปกลับได้สบาย ไม่ต้องรีบ
- มีหนึ่งวันเต็ม เลือกทิศใดทิศหนึ่งแล้วเที่ยวให้ลึก เช่น ทั้งวันกับเมืองปานและแจ้ซ้อน หรือทั้งวันกับวัดในเกาะคา ไม่ควรพยายามเก็บทั้งเหนือและใต้ในวันเดียว
- มีสองวันขึ้นไป ลองพักนอกเมืองหนึ่งคืนในโซนที่ไกลที่สุดของทริป เช่น ทางแจ้ซ้อน แล้วใช้วันถัดไปไล่กลับลงมาทางแจ้ห่มหรืองาว จะไม่ต้องขับวนเข้าออกเมืองซ้ำ
- มาในหน้าฝน ทางเขาและน้ำตกสวยแต่ควรระวังเรื่องน้ำป่า ส่วนวัดในที่ราบเที่ยวได้ตามปกติ
- มาในหน้าร้อน เลือกโซนที่มีร่มเงา ถ้ำ หรือน้ำพุร้อนที่ไปช่วงเช้า แล้วพักช่วงบ่าย
ถ้าออกจากตัวเมืองลำปางพรุ่งนี้เช้าได้หนึ่งวัน คุณอยากหันหัวรถไปทางเหนือเพื่อหาป่าเขาและน้ำพุร้อน ทางตะวันออกเพื่อดูถ้ำและเรื่องพลังงาน หรือทางใต้เพื่อเดินวัดเก่ากลางทุ่ง