ลำปาง Only

นั่งสเก็ตช์เมืองลำปาง วาดบ้านไม้และวัดพม่าลงสมุดโดยไม่เกะกะใคร

เสียงกีบม้ากระทบถนนดังมาจากหัวมุม แล้วค่อยๆ เบาลงจนหายไป แดดบ่ายแก่เอียงผ่านชายคาบ้านไม้ฝั่งตรงข้าม ทอดเงาลูกกรงระเบียงลงบนผนังเป็นเส้นตรงเรียงกัน บนหน้ากระดาษยังมีแค่เส้นร่างของหลังคา ขณะที่ภาพตรงหน้าเปลี่ยนไปทีละนิดตามแสงที่เคลื่อน

ลำปางเป็นเมืองที่นั่งวาดได้สบาย ย่านเก่ามีทั้งเรือนไม้ ตึกแถวทรงเก่า และวัดศิลปะพม่าที่หลังคาซ้อนกันเป็นยอด ถนนหลายสายไม่พลุกพล่านจนต้องรีบ คนที่เพิ่งเริ่มวาดอาจเริ่มจากเรือนไม้ที่มีเสาเรียงเป็นแถว อย่างบ้านเสานักที่เสาไม้สักตั้งเรียงกันเต็มใต้ถุน เพราะเส้นซ้ำๆ ช่วยฝึกสัดส่วนได้ดี แต่ควรถามเจ้าหน้าที่ก่อนว่านั่งวาดตรงไหนได้บ้าง

เรื่องแรกที่ต้องคิดคือจุดนั่ง เลือกที่ที่ไม่ขวางประตูบ้าน หน้าร้าน หรือทางรถเข้าออก ริมทางเท้าที่กว้างพอ มุมลานวัดที่ไม่ใช่ทางเดินหลัก หรือม้านั่งริมแม่น้ำ มักดีกว่านั่งกลางทางเท้าหน้าบ้านใคร ถ้าเจ้าของบ้านหรือร้านออกมาเห็น ยิ้มทักและบอกว่ากำลังวาดอะไร ส่วนใหญ่จะเข้าใจและบางทีก็อยากดูภาพด้วย

ถ้าจะวาดบ้านที่มีคนอยู่ หรือวาดคนเป็นจุดเด่นของภาพ ให้ขออนุญาตก่อน และถ้าเขาไม่สะดวกก็ย้ายไปวาดมุมอื่น ภาพร่างอาจดูไม่เป็นพิษเป็นภัย แต่การถูกจ้องมองนานๆ ทำให้บางคนอึดอัดได้

แสงเปลี่ยนภาพไปมาก ช่วงเช้าและบ่ายแก่เงาจะทอดยาว เห็นความลึกของชายคา ระเบียง และลายไม้ชัด ส่วนตอนเที่ยงเงาสั้นจนตึกดูแบน วัดศิลปะพม่าที่หลังคาซ้อนชั้นเป็นยอดอย่างวัดศรีรองเมืองให้ลองร่างโครงยอดหลังคาทั้งหมดก่อน แล้วค่อยเติมลายทีละส่วน จะไม่หลงในรายละเอียดตั้งแต่ต้น

ของที่พกไปควรน้อยชิ้นพอจะเก็บเข้ากระเป๋าได้ในไม่กี่วินาที

  • สมุดสเก็ตช์เล่มเล็กที่กระดาษรับสีน้ำได้
  • ปากกาหนึ่งสองด้ามหรือดินสอสองแท่งที่ความเข้มต่างกัน
  • ชุดสีน้ำตลับเล็กกับพู่กันแบบใส่น้ำในด้าม
  • เก้าอี้พับขนาดเล็ก
  • หมวก ยากันยุง และน้ำดื่ม
  • ผ้าเช็ดมือกับถุงเล็กๆ ไว้ใส่ขยะของตัวเอง

แดดและยุงคือคู่แข่งตัวจริงของคนนั่งวาด ริมแม่น้ำและในสวนของวัดช่วงเย็นยุงชุมกว่าที่คิด ทายากันยุงก่อนนั่ง ส่วนกลางวันให้หาร่มไม้หรือเงาอาคาร เพราะนั่งนิ่งกลางแดดนานๆ ทำให้เพลียเร็ว

ในเขตวัด อย่านั่งบนแท่นหรือที่ที่จัดไว้สำหรับพระสงฆ์ อย่าหันปลายเท้าไปทางพระพุทธรูป และพูดคุยเบาๆ ถ้ามีคนมาไหว้พระ ให้ขยับหลบให้ทาง

ช่วงเย็น ถ้ายังมีแรง ลองขึ้นไปร่างเส้นขอบฟ้าของเมืองจากดอยพระฉาน ไม่ต้องวาดละเอียด แค่จับสีฟ้าที่เปลี่ยนเร็วๆ ลงกระดาษก็พอ สมุดสเก็ตช์ที่เต็มไปด้วยภาพจากหลายที่ก็คือบันทึกการเดินทางแบบหนึ่ง ใครชอบแนวนี้ ลองดูไอเดียทำสมุดจดเรื่องราวระหว่างทริปกาฬสินธุ์เป็นแรงบันดาลใจได้

สิบห้านาทีแรกหลังนั่งลง ให้วาดภาพเล็กๆ ภาพเดียวให้จบ อาจเป็นประตูไม้บานเดียวหรือหน้าต่างหนึ่งช่อง เมื่อมีภาพที่เสร็จแล้วหนึ่งภาพในมือ ภาพถัดไปจะเริ่มง่ายขึ้นเอง